Prezydenci Polski Andrzej Duda, Izraela Isaac Herzog oraz Niemiec Frank–Walter Steinmeier z Małżonkami wspólnie wzięli udział w obchodach upamiętniających 80. rocznicę wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim.

Powstanie w Getcie Warszawskim jest dla mnie, Prezydenta Rzeczypospolitej i dla nas dzisiaj potomnych przede wszystkim symbolem męstwa, determinacji i odwagi. Woli walki o wolność, woli samodecydowania o sobie. Niezwykłej szaleńczej odwagi, absolutnej determinacji – podkreślał Andrzej Duda podczas uroczystości na pl. Bohaterów Getta Warszawskiego.

– Nigdy nie wolno nam zapomnieć o męstwie i postawie polskich Żydów z Warszawskiego Getta – przekonywał.

– Pochylamy dzisiaj nisko głowę przed Bohaterami Powstania w Getcie. Pochylamy nisko głowę przed wszystkimi, którzy przeciwko nienawiści, nazizmowi walczyli o swoją wolność i godność. Polskimi Żydami, polskimi obywatelami, którzy nigdy nie poddali się, nie stracili ducha, którzy do dzisiaj są wielkim przykładem dla nas wszystkich – akcentował Prezydent RP, wskazując, że powstańcy z Getta Warszawskiego są niegasnącym przykładem męstwa i bohaterstwa.

Niech każdy i tutaj w Polsce, i w każdym najmniejszym zakątku pamięta: Każdy, kto sieje nienawiść, każdy, kto depcze drugiego człowieka, depcze po grobach Bohaterów Powstania w Getcie Warszawskim, depcze groby pomordowanych Żydów, depcze także groby wszystkich tych, którzy pomagali wtedy prześladowanym, mordowanym, depcze także groby Sprawiedliwych wśród Narodów Świata z Polski i wszystkich innych krajów, tych, którzy nieśli pomoc Żydom, wszystkich tych, którzy nieśli i niosą pomoc innym prześladowanym i za to giną i są mordowani – zaznaczył Andrzej Duda.

Prezydent odnosząc się do historii Warszawskiego Getta, przypomniał, że zamknięto w nim, w straszliwych warunkach, 450 tys. Żydów z Warszawy i podwarszawskich okolic. – Nie traktowali ich po ludzku. Od samego początku mieli zamiar po prostu ich zamordować. Najpierw wykorzystać ich pracę, a potem zabić, unicestwić, zetrzeć z powierzchni świata, z jego pamięci – powiedział Andrzej Duda.

Przywołując wspomnienia ocalałych, którzy mówili, że Powstanie w getcie nie było walką o życie, a walką o godność, o godną śmierć i wolność decyzji. Andrzej Duda mówił też o wspólnych dla Izraela i Polski bohaterach. Dodał, że wielu z tych, którzy przeżyli Powstanie w Getcie Warszawskim, było później powstańcami w Powstaniu Warszawskim, walcząc razem z kolegami z polskiej szkolnej ławy przeciw niemieckim nazistom o wolność, oddając za nią oraz za wolną Polskę życie.

Jak dodał, te same osoby budowały później państwo Izrael, a ich bracia czy kuzyni byli w armii gen. Władysława Andersa, stanowili trzon armii Izraela i zasiadali w Knesecie, ale to także oni budowali później Polskę. – To oni, tak, jak Marek Edelman później przez dziesięciolecia walczyli o to, aby Polska znowu była wolna – wspominał Prezydent RP.

– To jest historia naszej wspólnej Rzeczypospolitej – podkreślił Andrzej Duda.
Wystąpienia wygłosili też Prezydenci Izraela Isaac Herzog oraz Niemiec Frank–Walter Steinmeier.

Na początku uroczystości wystąpienie wygłosił ocalały z Zagłady, świadek Holokaustu Marian Turski, Przewodniczący Międzynarodowego Komitetu Oświęcimskiego. Następnie chóralne zespoły dziecięco–młodzieżowe z Polski i Izraela wykonały Pieśń partyzantów żydowskich – Zog nit kej mol.

Podczas obchodów odmówiono również modlitwę międzyreligijną, odczytano Apel Pamięci, a po Salwie Honorowej przed Pomnikiem Bohaterów Getta zostały złożone wieńce.

W południe dla uczczenia pamięci bohaterów zrywu w Warszawie zawyły syreny i rozdzwoniły się dzwony kościelne.

Po zakończeniu uroczystości odbył się Marsz Pamięci Powstańców. Prezydenta RP reprezentował Minister Paweł Szrot. Marsz zaczynający się przed Pomnikiem Bohaterów Getta, prowadził trasą: Pomnik Żegoty, Płyta Szmula Zygielbojma, Bunkier Anielewicza, Umschlagplatz.

Prezydenci Polski, Izraela i Niemiec odwiedzili Synagogę Nożyków. Zapalili Świece Pamięci oraz wzięli udział  w uroczystości odsłonięcia tablicy upamiętniającej wizytę Naczelnego Rabina Palestyny w Synagodze Nożyków w 1946 r.

Wieczorem w Teatrze Wielkim Prezydenci z Małżonkami wysłuchali uroczystego koncertu Polsko–Izraelskiej Orkiestry Symfonicznej z okazji 80. rocznicy wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim.

Po zmierzchu na fasadzie Pałacu Prezydenckiego została wyświetlona iluminacja upamiętniająca Bohaterów powstańczego zrywu.

W Izraelu hołd bohaterom Warszawskiego Getta oddała kierownik polskiej ambasady w Tel Awiwie, chargé d’affaires a.i. Agata Czaplińska. Złożyła w imieniu Prezydenta RP wieniec w Muzeum Bojowników Getta w kibucu Lochamei ha–Geta`ot.

Powstanie w Getcie Warszawskim wybuchło 19 kwietnia 1943 r. i trwało do 16 maja 1943 r. Było pierwszym miejskim powstaniem w okupowanej Europie.

Źródło:prezydent.pl