Wicepremier Gliński w Konsulacie Generalnym RP w Nowym Jorku: My, wolne narody Europy i Ameryki, stajemy ramię w ramię z naszymi braćmi z Ukrainy

- Dwieście trzydzieści jeden lat temu w Warszawie została proklamowana Konstytucja 3 Maja, uchwalona wspólnie przez przedstawicieli Trzech Narodów zamieszkujących ówczesną Rzeczpospolitą: Polaków, Litwinów i Ukraińców, zwanych wówczas Rusinami. (…) W XXI wieku wydawało się, że nie będziemy już zmuszeni walczyć o wolność, że została nam dana na zawsze.

Niestety, ta pewność została zburzona rankiem 24 lutego - powiedział wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński podczas uroczystego bankietu z okazji Święta Konstytucji 3 Maja w Konsulacie Generalnym RP w Nowym Jorku. Wydarzenie było współorganizowane z Konsulem Generalnym Litwy i Konsulem Generalnym Ukrainy w ramach tzw. Trójkąta Lubelskiego.

- Wybitny polski poeta Jan Lechoń na emigracji w Nowym Jorku napisał poruszający wiersz, będący parafrazą słynnej inwokacji Adama Mickiewicza do „Pana Tadeusza”. W wierszu Lechoń modli się do nowojorskiej Madonny o cuda dla siebie i dla świata. Dla wielu emigrantów z Polski i regionu Europy Środkowej Statua Wolności, stojąca przy wejściu do portu nowojorskiego, przypominała ogromną figurę Matki Boskiej, którą szczególnie w maju należy czcić pieśniami i modlitwami religijnymi. W naszych krajach pragnienie wolności połączyło się z uczuciami religijnymi – mówił wicepremier prof. Piotr Gliński podczas uroczystości w Konsulacie Generalnym RP w Nowym Jorku.

Minister kultury i dziedzictwa narodowego zwrócił uwagę na szczególne znaczenie wolności w dziejach Polski. Przytoczył słowa świętego papieża Jana Pawła II: „Tu, w tej części Europy, słowo „wolność” nabiera szczególnego znaczenia. Znamy smak niewolnictwa, wojny i niesprawiedliwości. Tak jak te kraje, które tak jak my przeżyły tragiczne doświadczenia braku wolności osobistej i społecznej”. Podkreślił, że dziś, by nie znaleźć się pod okupacją moskiewskiej tyranii, heroiczną walkę o wolność i niepodległość toczy Ukraina.

- Od 24 lutego my, wolne narody Europy i Ameryki, stajemy ramię w ramię z naszymi braćmi z Ukrainy, oferując pomoc i wsparcie. (…) Hasło, które przyświecało wielu pokoleniom Polaków i Amerykanów – „Za Waszą i naszą Wolność” – znów stało się aktualne i niezwykle znaczące – podkreślił szef resortu kultury.

Wicepremier przypomniał, że niespełna dwa tygodnie temu wraz z ministrem kultury Litwy Simonasem Kairysem, podczas spotkania z ministrem kultury i informacji Ukrainy, Ołeksandrem Tkaczenką w Kijowie i Borodziance, miał okazję zobaczyć, jak brutalna i bezwzględna jest inwazja rosyjska.

- Całym sercem stoimy za Ukrainą. Niech nasze dzisiejsze spotkanie w Nowym Jorku, mieście, którego symbolem jest Statua Wolności, będzie dowodem naszej polsko-amerykańsko-litewsko-ukraińskiej przyjaźni – podsumował wicepremier prof. Piotr Gliński.

Podczas uroczystości w Konsulacie Generalnym RP w Nowym Jorku wicepremier Piotr Gliński odznaczył Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczpospolitej Polskiej Petera Obsta, którego kilkuletnie działania odegrały kluczową rolę w porozumieniu dotyczącym powrotu do Polski kolekcji dzieł sztuki z uczelni Le Moyne College w Syracuse. Peter Obst od wielu lat jest zaangażowany w promocję i ochronę polskiej kultury jako członek Towarzystwa Polskiego Dziedzictwa w Filadelfii, Polsko-Amerykańskiego Towarzystwa Historycznego, Fundacji Polacy w Ameryce oraz Fundacji Kościuszkowskiej. Od 2005 roku jest także wykładowcą historii polskiej kultury na Uniwersytecie La Salle w Filadelfii.

Wcześniej wicepremier Piotr Gliński złożył kwiaty pod Pomnikiem Katyńskim w New Jersey City. Pomnik znajduje się na Exchange Place, w centralnym punkcie Jersey City, przy ujściu rzeki Hudson, na tle nowojorskiego Manhattanu. Jest pierwszym pomnikiem katyńskim w Stanach Zjednoczonych. Powstał na przełomie lat 80-tych i 90-tych XX w. z inicjatywy Stanisława Paszula (żołnierza AK, byłego więźnia sowieckich łagrów na Syberii) oraz Józefa Płońskiego (weterana armii amerykańskiej) którzy powołali Komitet Budowy Pomnika Katyńskiego. Realizacja projektu była możliwa dzięki datkom zebranym przez polonijne organizacje i parafie, jak również dzięki prywatnym fundatorom. Autorem pomnika był Andrzej Pityński, polski rzeźbiarz – monumentalista.

Odsłonięty 19 maja 1991 r. pomnik ma 11 metrów wysokości. Na froncie, ponad wykutym napisem: „Katyń 1940” umieszczona została urna w kształcie orła Wojska Polskiego. W urnie znajdują się prochy pomordowanych w Katyniu. Po przeciwległej stronie znajduje się płaskorzeźba z czterometrowym krzyżem przedstawiająca matkę z trojgiem dzieci na tle tłumu więźniów podążających na Syberię. Jest tam również urna z ziemią z syberyjskich mogił Polaków oraz napis „1939 Siberia”. Po prawej stronie cokołu umieszczona została płyta w brązie z fragmentem wiersza A. Woźnieńskiego o Katyniu w języku polskim i z orłem – godłem polskim. Po lewej stronie znajduje się taka sama płyta z tym tekstem w języku angielskim i orłem amerykańskim. Na szczycie cokołu znajduje się mierząca 5,5 m rzeźba przedstawiająca młodego polskiego oficera – porucznika kawalerii, zakneblowanego, związanego, przebitego od tyłu sowieckim bagnetem.

Źródło: gov.pl